الشيخ محمد الصادقي الطهراني

350

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

برادر پدرى و يا مادرى كه سهم خواهران و برادران پدرى يا مادرى : كم‌تر از خواهران و برادران « ابوينى » پدر و مادرى است كه خواهران و برادران ابوينى دو برابر ابى يا امّى ارث‌برند و يا مثلًا برادر پدرى يا مادرى با وجود برادر پدر و مادرى ابوينى ، سهمش نصف است ، و برادر و خواهر پدرى با برادر و خواهر مادرى با هم يكسان ارث مىبرند زيرا هر دو در خويشاوندى برابرند ، و نيز نواده‌ها با وجود پدر و مادرشان يا يكى از آنان سهمى ندارند ، و همين‌گونه در تمامى مواردى كه نزديك‌ترى وجود دارد ديگران سهمى نخواهند داشت ، و يا برمبناى نصوصى قطعى ارثشان كم‌تر است كه در برادر و خواهر ابوينى برادر دو برابر خواهر ارث مىبرد و نيز دسته‌ى دوم با آن‌كه نصف دسته‌ى اول مىبرند اين برادران و خواهران با هم برابرند . و در اين موارد احاديث مختلفه با نص آيه‌ى « الاقربون » و « اولواالارحام » مقياس شده و آن‌چه مخالف قرآن است قابل قبول نيست . مسأله‌ى 745 - روى همين اصل نزديك‌ترين نواده‌هاى ميّت با وجود فرزند ميّت ارث نمىبرند چنان‌كه عموها و عمه‌ها و دايىها و خاله‌هاى پدرى يا مادرى ميّت با وجود آن‌هايى كه پدر و مادرى هستند كم‌تر ارث مىبرند . و با وجود عموى پدرى يا مادرى پسر عموى ابوينى ارث‌بر نيست و كلًا تنها نزديك‌تران ارث‌برند و يا بيشتر ارث مىبرند . مسأله‌ى 746 - زن پس از مرگ شوهر حق دارد برحسب نص آيه‌ى « وصيةً لَازواجهم متاعاً الى الحول غير اخراج » ( سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 240 ) تا يك سال از نظر مكان و ديگر نيازهاى معمولى به‌استثناى سهم ارثش ، نفقه خوار مجموعه‌ى ميراث شوهرش باشد ، مگر اين‌كه خودش از اين زندگى شوهر دورى گزيده و يا شوهر ديگرى اختيار كند و يا چاره‌اى ديگر براى زندگىاش برگزيند و از اين مخارج يك‌ساله اعلام بىنيازى كند و چنان‌چه تصميم بگيرد كه دراين يك سال در خانه‌اى غير از خانه شوهرش زندگى كند نفقه‌ى اين يك سال به‌هر حال در صورت درخواستش از ورثه‌ى شوهر و از اصل مالِ مورّث براى او ثابت است كه دراين صورت بايد به‌طور عادلانه و منصفانه نفقه‌ى معمولى او